Gebrek aan uniformiteit
Met knop. Een dropdown is standaard een uitklapbare keuzelijst waarin de gebruiker één keuzemogelijkheid kan aanduiden die hij daarna bevestigt door op een knop te klikken. Dit is zo in elk traditioneel softwareprogramma sedert het ontstaan van de grafische interface. Een voorbeeld van zo'n dropdown is de landenkeuze op de site van ING.
Zonder knop. Het probleem is echter dat heel wat sites de 'activatieknop' weglaten en de dropdown gebruiken als een soort snelmenu die de gebruiker automatisch doorstuurt zodra hij een keuze gemaakt heeft, zoals rechts bovenaan op de portaalsite van de Vlaamse overheid. Dat is niet ideaal: zelfs ervaren gebruikers vergissen zich wel eens en selecteren soms het verkeerde item. Omdat ze dan onmiddellijk doorgestuurd worden naar een andere pagina (en hun fout dus niet meteen kunnen verbeteren) wekt dit vaak ergernis op.
Verwarring. Doordat er even vaak dropdowns zonder als met knop opduiken, zijn er echter heel wat gebruikers (vaak mensen die buiten het surfen niet veel computerervaring hebben) die het zo gewoon zijn dat een dropdown werkt als een snelmenu dat ze vergeten op de activatieknop te klikken als die er is. Sommigen daarvan zien snel hun fout in, anderen zullen evenwel besluiten dat de dropdown niet werkt, wat ook niet echt bevorderlijk is voor een goede gebruikerservaring.

Plaatsbesparend en overzichtelijk?
De belangrijkste redenen die webdesigners aanhalen voor het gebruik van een dropdown zijn de plaatsbesparing en het onmiddellijke overzicht dat de gebruiker krijgt van de informatie. Hoewel een dropdown in inactieve toestand inderdaad minder plaats inneemt dan bijvoorbeeld een lijst links, moet er bij dit argument toch een kanttekening geplaatst worden. Een dropdown biedt gebruikers immers helemaal niet meteen een overzicht van de aangeboden opties. Een gebruiker moet met zijn muis op het pijltje rechts bovenaan klikken en de lijst openklappen vooraleer hij kan zien wat de verschillende keuzemogelijkheden zijn. Zodra zo'n lijst wat langer wordt, biedt een dropdown zelfs in opengeklapte toestand geen volledig overzicht en moet de gebruiker via een schuifbalk alle mogelijkheden gaan overlopen (zie de dropdown op Vlaanderen.be).

Alternatief
Gebruikers stellen het veel meer op prijs dat ze meteen op een overzichtelijke manier kunnen zien wat de belangrijkste mogelijkheden zijn dan dat ze moeten gaan zoeken in een onoverzichtelijke keuzelijst. Zodra een dropdown eigenlijk een snelmenu is die een categorie- of siteoverzicht biedt, opteert u best voor een lijst (liefst in twee of drie kolommen) waarin de (belangrijkste) keuzemogelijkheden worden aangeboden als gewone tekstlinks. In de aard dus van de lijst 'Zoeken per categorie' op de homepage van AdValvas. Op die manier heeft de gebruiker in een oogopslag een goed overzicht van alle mogelijkheden en wordt ook het probleem van de al dan niet aanwezige activatieknop van een dropdown omzeild.
In formulieren kunnen dropdowns uiteraard wel, omdat een gebruiker daar zijn keuze moet bevestigen via de knop van het formulier. Ga echter steeds na of het gebruik ervan wel nuttig is.

Els Aerts & Karl Gilis

Een meer uitgebreide versie van dit artikel verscheen in Tips & Advies Online Ondernemen, jaargang 6, nummer 6 (België en Nederland).